नेपालमा ड्रोन उडाउने नियम

दर्ता

हरेक ड्रोन दर्ता हुनुपर्छUASR / RPA Form 001

सबै मानवरहित विमान उडाउनुअघि नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणमा दर्ता भई विशिष्ट पहिचान नम्बर (UIN) लिएको हुनुपर्छ। दर्ता एक वर्षका लागि मान्य हुन्छ र नवीकरण गर्नुपर्छ। दर्ता आफैंमा उडान अनुमति होइन।

तौल अनुसारका वर्ग

A: २५० ग्रामभन्दा कम · B: २५० ग्रामदेखि २ केजी · C: २ देखि २५ केजी · D: २५ केजीभन्दा माथि (प्राधिकरणको विशेष स्वीकृति)। वर्ग ब्याट्री, प्रोपेलर गार्ड र भार सहितको अधिकतम उडान तौलका आधारमा निर्धारण हुन्छ।

आवश्यक कागजातRPA Form 001 / 002

दर्ता फारम (RPA/Form/001), प्रयोजन तथा प्रतिबद्धता पत्र (RPA/Form/002), पासपोर्ट साइजको फोटो, नागरिकता / राहदानी / कम्पनी दर्ता प्रमाणपत्र, निर्माताको म्यानुअल वा विवरण पत्र, सिरियल नम्बर देखिने फोटो, भ्याट बिल (नेपालमा खरिद) वा त्रिभुवन विमानस्थल भन्सार जाँचपास (आयात), र CE वा सो सरहको अनुरूपता चिन्ह।

वर्ग C र D का ड्रोन

२ केजीभन्दा गह्रौं ड्रोनको तेस्रो पक्ष दायित्व बीमा अनिवार्य छ र प्राधिकरणको उडान सुरक्षा मापदण्ड विभाग (FSSD), सिनामंगलमा भौतिक निरीक्षणका लागि प्रस्तुत गर्नुपर्छ।

UIN अंकित गर्नुहोस्

UIN जारी भएपछि ड्रोनमा स्थायी र स्पष्ट देखिने गरी अंकित गर्नुपर्छ।

पाइलट इजाजत

रिमोट पाइलट इजाजतपत्र (RPL)UASR 102.2

व्यावसायिक उडान तथा वर्ग C/D का ड्रोनका लागि आवश्यक। निवेदक १८ वर्ष पूरा भएको, कक्षा १२ वा सो सरह उत्तीर्ण, प्राधिकरणबाट मान्यताप्राप्त संस्थामा कम्तीमा १० घण्टा तालिम लिएको, लिखित र व्यावहारिक उडान परीक्षा उत्तीर्ण गरेको तथा स्वास्थ्य प्रमाणपत्र भएको हुनुपर्छ।

इजाजतपत्रको अवधि र निलम्बन

रिमोट पाइलट इजाजतपत्र दुई वर्षका लागि मान्य हुन्छ। प्राधिकरणले स्पष्टीकरण प्रक्रियामार्फत इजाजतपत्र निलम्बन वा खारेज गर्न सक्छ।

सञ्चालन सीमा

अधिकतम उचाइUASR 101.7

जमिनबाट १०० मिटर। यसभन्दा माथि उडाउन प्राधिकरणको स्वीकृति र NOTAM (२४ घण्टा अगाडि सूचना) आवश्यक। केही स्रोतले १२० मिटर उल्लेख गरेका छन्; प्राधिकरणले पुष्टि नगरेसम्म कडा सीमा लागू हुन्छ।

नजरभित्र उडानUASR 101.7

ड्रोन सधैं खाली आँखाले देखिने गरी र तेर्सो ३०० मिटरभित्र राख्नुपर्छ। नजरभन्दा बाहिर (BVLOS) उडानका लागि विशेष स्वीकृति र हवाई यातायात सेवासँग समन्वय आवश्यक।

मानिस र संरचनाबाट दूरी

असम्बन्धित मानिस, सवारी, संरचनाबाट कम्तीमा ५० मिटर र भीडभाड वा १,००० भन्दा बढी मानिस भेला भएको ठाउँबाट कम्तीमा १५० मिटर टाढा रहनुपर्छ। भीडमाथि कहिल्यै नउडाउनुहोस्।

दिउँसो र मौसम

दृश्यता ५ किलोमिटरभन्दा बढी भएको सफा मौसममा, दिउँसो मात्र उडान गर्न पाइन्छ।

एक पाइलट, एक ड्रोन

एउटा रिमोट पाइलटले एक पटकमा एउटा मात्र ड्रोन सञ्चालन गर्न पाउँछ।

हवाई क्षेत्र

विमानस्थल

कुनै पनि विमानस्थल वा विमान सञ्चालन क्षेत्रबाट ५ किलोमिटरभित्र ड्रोन उडाउन पाइँदैन।

सीमाना र सुरक्षा स्थल

अन्तर्राष्ट्रिय सीमानाबाट ५ किमी, सैनिक संरचनाबाट १,००० मिटर र सुरक्षा निकायका भवनबाट ५०० मिटरभित्र उडाउन पाइँदैन। सिंहदरबार, माइतीघर मण्डला तथा राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको निवास उडान निषेधित क्षेत्र हुन्।

सम्पदा तथा धार्मिक स्थल

पशुपतिनाथ, बौद्धनाथ, स्वयम्भूनाथ, दरबार क्षेत्रहरू तथा अन्य सम्पदा स्थलमा विशेष स्वीकृतिबिना उडाउन पाइँदैन।

अस्थायी उडान प्रतिबन्ध

विशिष्ट व्यक्तिको आवागमन, राष्ट्रिय कार्यक्रम र विपद् उद्धारका बेला अस्थायी प्रतिबन्ध जारी हुन्छ। हरेक उडानअघि नक्सा र सूचना हेर्नुहोस्।

अनुमति तथा स्वीकृति

उडान अनुमति अनिवार्य

दर्ताका अतिरिक्त हरेक स्थानका लागि उडान अनुमति चाहिन्छ। अनुमति बढीमा ९० दिनका लागि मान्य हुन्छ र उचित कारण भए एक पटक ९० दिन थप्न सकिन्छ।

कसले के स्वीकृत गर्छ

उडान अनुमति प्राधिकरणले दिन्छ। २ केजीभन्दा हल्का ड्रोनका लागि उडान क्षेत्रको जिल्ला प्रशासन कार्यालयको अनुमति पनि चाहिन्छ। २ केजीभन्दा गह्रौं ड्रोन, विदेशी नागरिक, व्यावसायिक र सर्भे/नक्साङ्कन उडानका लागि गृह मन्त्रालयको सुरक्षा स्वीकृति आवश्यक (सामान्यतया ५–१५ कार्यदिन)।

राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा संरक्षण क्षेत्र

चार चरण: (१) राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषको स्वीकृति पत्र (रु. १२,५०० दस्तुर), (२) प्रमुख जिल्ला अधिकारीको स्वीकृति, (३) राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभागको अनुमति, (४) संरक्षण क्षेत्र / निकुञ्ज कार्यालयको अनुमति। सबै उडानमा सञ्चालकको खर्चमा सुरक्षाकर्मी साथमा हुनुपर्छ।

सुरक्षा तथा आचरण

मानवसहित विमानलाई बाटो दिनुहोस्UASR 101.33

उद्धारमा खटिएका हेलिकप्टर सहित सबै मानवसहित विमानलाई ड्रोनले सधैं बाटो छोड्नुपर्छ।

मदिरा सेवन गरी उडान निषेधUASR 101.45

मदिरा सेवन गरेको ८ घण्टाभित्र वा अस्वस्थ अवस्थामा ड्रोन सञ्चालन गर्न पाइँदैन।

वस्तु खसाल्न निषेधUASR 101.19

विशेष स्वीकृतिबिना ड्रोनबाट कुनै वस्तु वा जनावर खसाल्न पाइँदैन।

आपतकालीन कार्य

प्रहरी, दमकल, उद्धार वा सैनिक कार्य भइरहेको ठाउँमाथि जिम्मेवार व्यक्तिको लिखित सहमतिबिना उडाउन पाइँदैन।

घटना प्रतिवेदन

कसैलाई चोट लागेको वा अरूको सम्पत्तिमा क्षति पुगेको घटनाको प्रतिवेदन ४८ घण्टाभित्र प्राधिकरणमा गर्नुपर्छ।

कारबाही

सजाय

नियम उल्लङ्घन गरेमा ड्रोन तत्कालै जफत, जरिवाना (सामान्य कसुरमा रु. २,००० देखि ५,०००), पक्राउ, मुद्दा र इजाजतपत्र खारेज हुन सक्छ। प्रतिबन्धित क्षेत्रमा उडान र गोपनीयता उल्लङ्घनलाई गम्भीर कसुर मानिन्छ।

निरीक्षणUASR 101.007

प्राधिकरणका अधिकृत र सुरक्षाकर्मीले जुनसुकै बेला ड्रोन, दर्ता, अनुमति र पाइलट लग निरीक्षण गर्न सक्छन्। उडान गर्दा UIN प्रमाणपत्र र अनुमति नम्बर साथमा राख्नुहोस्।

यो सारांश प्राधिकरणको आधिकारिक निर्देशिका वा नागरिक उड्डयन नियमावलीसँग फरक परेमा आधिकारिक कागजात नै लागू हुनेछ।